هر دستگاهی که به شبکه وصل میشود دو نوع آدرس دارد. آدرس MAC شناسه‌ای سخت‌افزاری است که درون شبکهٔ محلی شما استفاده میشود. آدرس IP آدرسی منطقی است که برای مسیریابی ترافیک بین شبکه‌ها و در سراسر اینترنت به کار می‌رود.
تفاوت‌ها در یک نگاه
| آدرس MAC | آدرس IP | |
|---|---|---|
| مثال | 3C:22:FB:9A:12:7E |
192.168.1.20 یا 2001:db8::20 |
| چه چیزی را شناسایی می‌کند | یک رابط شبکه (کارت Wi-Fi یا Ethernet) | اتصال یک دستگاه در یک شبکه |
| چه کسی آن را تعیین می‌کند | سازنده (یا به‌صورت تصادفی توسط خود دستگاه) | روتر شما (محلی) یا ISP (عمومی) |
| دامنهٔ کاربرد | فقط شبکهٔ محلی شما | شبکهٔ محلی و اینترنت |
| آیا وب‌سایت‌ها آن را می‌بینند | خیر | بله، IP عمومی را |
| تغییر | به‌ندرت، مگر اینکه تصادفی‌سازی شود | اغلب |
آدرس MAC چه شکلی است
آدرس MAC (Media Access Control) یک عدد 48 بیتی است که به‌صورت شش جفت رقم هگزادسیمال نوشته میشود و با دونقطه یا خط تیره از هم جدا می‌شوند. سه جفت اول به‌طور سنتی سازنده را مشخص می‌کنند (OUI) و بقیه خود دستگاه را.
چرا وب‌سایت‌ها هرگز آدرس MAC شما را نمی‌بینند
آدرس MAC شما فقط برای «آخرین گام» (last hop) بین دستگاه و روترتان استفاده میشود. وقتی ترافیک از خانهٔ شما خارج میشود، روتر آن را با آدرس خودش جایگزین می‌کند. بنابراین وب‌سایت‌ها و سرویس‌های آنلاین آدرس IP عمومی شما را می‌بینند، نه هرگز آدرس MAC را.
تصادفی‌سازی MAC
برای جلوگیری از اینکه فروشگاه‌ها، فرودگاه‌ها و دیگر شبکه‌های Wi-Fi دستگاه‌ها را هنگام جابه‌جایی ردیابی کنند، سیستم‌های مدرن برای هر شبکهٔ Wi-Fi از یک آدرس MAC تصادفی استفاده می‌کنند:
- iPhone و iPad: «Private Wi-Fi Address» (آدرس Wi-Fi خصوصی)، به‌طور پیش‌فرض روشن.
- Android: «Use randomized MAC» (استفاده از MAC تصادفی)، از Android 10 به بعد به‌طور پیش‌فرض روشن.
- Windows 11: «Random hardware addresses» (آدرس‌های سخت‌افزاری تصادفی) در تنظیمات Wi-Fi.
فقط در صورتی آن را برای شبکهٔ خانگی خود خاموش کنید که روترتان از قوانین مبتنی بر MAC استفاده می‌کند، مانند کنترل والدین یا آدرس‌های محلی ثابت.
چگونه آدرس MAC خود را پیدا کنیم
- Windows: Command Prompt ←
ipconfig /all← Physical Address. - macOS: System Settings (تنظیمات سیستم) ← Network (شبکه) ← Wi-Fi ← Details (جزئیات) ← Hardware (سخت‌افزار).
- iPhone: Settings (تنظیمات) ← Wi-Fi ← ⓘ ← Wi-Fi Address (آدرس Wi-Fi).
- Android: Settings (تنظیمات) ← About phone (دربارهٔ تلفن) ← Wi-Fi MAC address (یا در جزئیات شبکهٔ Wi-Fi).
- Linux:
ip link.
IP و MAC چگونه با هم کار می‌کنند
وقتی لپ‌تاپ شما بسته‌ای را به روتر در 192.168.1.1 می‌فرستد، از ARP (Address Resolution Protocol) استفاده می‌کند تا بپرسد «کدام آدرس MAC این IP را دارد؟». روتر پاسخ می‌دهد و بسته از طریق Wi-Fi یا Ethernet به آن آدرس MAC تحویل داده میشود. در IPv6 همین کار را Neighbor Discovery انجام می‌دهد.
سوالات متداول
آیا کسی میتواند از طریق اینترنت آدرس MAC من را پیدا کند؟
نه. این آدرس از شبکهٔ محلی شما خارج نمیشود.
آیا میتوانم آدرس MAC خود را تغییر دهم؟
بله، بیشتر سیستمها اجازه میدهند آدرس دیگری یا یک آدرس تصادفی تنظیم کنید. این کار فقط روی شبکهٔ محلی شما اثر دارد.
آیا آدرس MAC دادهٔ شخصی محسوب میشود؟
در اتحادیهٔ اروپا میتواند باشد، چون میتواند یک دستگاه را در طول زمان شناسایی کند. به همین دلیل ردیابی Wi-Fi در مکانهای عمومی به رضایت نیاز دارد.