Tor (ilk adıyla "The Onion Router", Soğan Yönlendirici), binlerce gönüllü tarafından işletilen ve internette yaptıklarınızın sizinle ilişkilendirilmesini çok zorlaştıran ücretsiz bir ağdır. Kullanmanın en kolay yolu, Firefox'un değiştirilmiş bir sürümü olan Tor Browser'dır.
Tor nasıl çalışır?
Tor Browser'da bir web sitesi açtığınızda trafiğiniz, aktarıcı (relay) adı verilen ve rastgele seçilen üç sunucudan geçer:
- Koruma aktarıcısı (guard): IP adresinizi bilir, ancak hangi siteyi ziyaret ettiğinizi bilmez.
- Orta aktarıcı: ne sizi ne de siteyi bilir.
- Çıkış aktarıcısı: siteyi bilir, ancak kim olduğunuzu bilmez.
Şifrelemenin her katmanı, bir soğanın kabukları gibi bir aktarıcı tarafından soyulur. Hiçbir aktarıcı hem kim olduğunuzu hem de nereye gittiğinizi bilmez. Web sitesi, çıkış aktarıcısının IP adresini görür.
Tor ve VPN karşılaştırması
| Tor | VPN | |
|---|---|---|
| Sizi etkinliğinizle kim ilişkilendirebilir? | Tek başına hiçbir taraf | VPN sağlayıcısı |
| Hız | Yavaş | Hızlı |
| Maliyet | Ücretsiz | Genellikle ücretli |
| Kapsam | Yalnızca Tor Browser | Tüm uygulamalar |
| Web siteleri tarafından engellenme | Sık sık | Bazen |
| En uygun olduğu kullanım | Güçlü anonimlik | Günlük gizlilik ve güvenlik |
Tor'un sınırları
- Çıkış aktarıcıları şifrelenmemiş trafiği görebilir. Her zaman HTTPS siteleri kullanın (Tor Browser bunu varsayılan olarak yapar).
- Davranışınız kimliğinizi ele verebilir. Hesaplarınıza giriş yapmak ya da aynı takma adı kullanmak etkinliğinizi sizinle ilişkilendirir.
- Çıkış aktarıcılarının listesi herkese açık olduğu için birçok site Tor'u engeller ya da ek captcha'lar gösterir. VPN ve Proxy Kontrolü aracımız, Tor çıkış düğümlerini Tor Project'in kendi listesini kullanarak tespit eder.
- Tor kullandığınız internet sağlayıcınız tarafından görülebilir. Ne yaptığınızı göremez, ama Tor kullandığınızı görebilir. Gerekirse köprüler (bridges) bunu gizler.
Tor yasal mı?
Tor kullanmak çoğu ülkede yasaldır. Gazeteciler, aktivistler, araştırmacılar ve sıradan insanlar gizliliklerini korumak için onu kullanır. Bazı ülkeler Tor'u engeller ya da kısıtlar. Yasa dışı faaliyetler Tor üzerinden yapıldığında da yasa dışıdır.
Nasıl başlanır?
- Tor Browser'ı yalnızca resmî siteden, torproject.org'dan indirin.
- Kurun ve Bağlan'a tıklayın.
- Varsayılan güvenlik ayarlarını koruyun, ek eklenti kurmayın ve pencereyi ekranı kaplayacak şekilde büyütmeyin (bu, ekran boyutunuzu tanımlanabilir hale getirir).
- Tor Browser'da ana sayfamızı açın: başka bir ülkedeki bir Tor çıkış düğümünün IP'sini görürsünüz.
Sıkça sorulan sorular
Tor ile karanlık ağ (dark web) aynı şey mi?
Hayır. Tor, herhangi bir web sitesinde gizli şekilde gezinmek için kullanılan bir ağdır. Yalnızca Tor içinde var olan ve bazen karanlık ağ olarak adlandırılan ".onion" sitelerine de erişebilir.
Tor ile VPN'i birlikte kullanabilir miyim?
Evet, ama buna nadiren gerek olur. Önce bir VPN'e bağlanmak Tor kullanımınızı internet sağlayıcınızdan gizler; Tor'un kendi köprüleri de aynı işi görür.
Tor neden bu kadar yavaş?
Trafiğiniz, bant genişliği sınırlı gönüllüler tarafından işletilen ve dünyanın dört bir yanındaki üç aktarıcıdan geçer.